وجه تسمیه باغبادران

در زمان خسروپرویز پادشاه ساسانی، بین سال های 590تا628 میلادی آتشکده ای در منطقه باغبادران ساخته شده است که  نام آن را آتش آدُران گذاشته اند؛ آتشکده باغبادران گواه روشنی بر وجود فرهنگ و تمدنی غنی و دیرین در این منطقه است، که متاسفانه بسیار مورد بی توجهی و بی مهری واقع شده است.

باغهای مصفا به نام پا قلعه، صحرای بزرگ کشاورزی به نام گزستان، مسیر رودخانه همیشه زنده زاینده رود با پیچ و خم های بسیار زیبا، همه چشم انداز طبیعی این آتشکده در ادوار پیشین بوده است.

اگر از این چشم انداز به کل منطقه نگاه کنیم، این مناظر در مقابل چشمان ما خیال پردازی می کنند و ما را در اسرار زمان فرو می برند و اجازه می دهند نوعی یاد آوری ناخود آگاه از درون ما را تحت تاثیر قرار دهند.

در کیش زرتشت برای آتشکده نسبت به موقعیت آن و محلی که ساخته شده بود اهمیت و مقامی قائل می شدند و نام مخصوصی داشته.

مثلا: آتش درگاه، نام آتش اجاقی است که در خانه ها می سوخته، آتش آدُران نام آتشکده شهر و بلوک بزرگ بوده است، آتش وَرَهرام نام اجاق پیشه وران گوناگون و آتش برق آسمانی بوده، به همین مناسبت نام آتشکده باغبادران را، آتش آدُران گذارده اند.در فرهنگ پهلوی ساسانی کلمه آدُران صیغه جمع است و به مجموع آتش هایی گفته می شده که در آتشکده می سوخته اند.

همان گونه که در منابع پارسی اسم (بغ) به فراوانی دیده می شود و موارد زیادی از این اسم را در متن های عیلامی می توان یافت و نام تعدادی از شهرها و مراکزی که به بعد از سال 526 میلادی تعلق دارند، با واژه (بغ) ترکیب شده اند، در آن زمان چون سکنه شمندگان از مومنین با تعصب به کیش کهن اهورایی بوده اند، به احترام تاسیس آتشکده، نام محل سکونت خود را با واژه ی (بغ) ترکیب نموده و از شمندگان به بغ آدُران تبدیل نمودند.

در فرهنگ ساسانی (بَغ) به معنای خداوند بزرگ است و (بَغ آدُران) این معنا و مفهوم را میرسانده : (خداوند بزرگ این مجموعه آتش را نگه دارد).

پس از سقوط سلسله ساسانی و تسلط اعراب بر ایران و این منطقه نام (بَغ آدُران) به دلایل زیر به (یَغ بادُران) تبدیل شده است.

الف) به مناسبت مبارزاتی که مسلمانان برای حذف دین زرتشت و اثار آن داشته اند و اتش سمبل و نماد دین زرتشت محسوب می شده کلمه (آدُران) که به معنای مجموعه آتش بوده از نام بغ آدُران حذف شده و به (بَغ بادُران) تبدیل شده است.

(بادران) نام فرشته ای است که باد را حرکت می دهد و چون اعراب شیفته ی بادهای خنک این منطقه شده اند، کلمه ی بادران را به نام اینجا اضافه نموده اند.

ب) همانگونه که کلمه ی (بغ) از نام بغداد حذف نشده این کلمه از نام بغبادران نیز حذف نشده است.

ج)(بغ بادران) به مرور زمان و گذر تاریخ (باغبادران) نوشته شده و نام رسمی است، و به زبان محلی (باغوَردون) تلفظ می شود. در منطقه جی بلوک قهاب کنار رودخانه زاینده رود واقع در مشرق اصفهان نیز روستائی آباد و مشهور با قدمت و سابقه کهن تاریخی به نام (سروش بادران)وجود دارد؛ این روستای کهن و تاریخی قبل از تسلط اعراب بر اصفهان، دارای آتشکده بزرگ و معروفی بوده و به نام ( سروش آدُران) شهرت داشته است. سروش در دین زرتشتی نام یکی از فرشتگان مقرب درگاه اهورا مزدا است).

باتوجه به اسناد و ادله ای که پیرامون اثبات نام باغبادران و وجه تسمیه آن ارائه شد و اثبات گردید، شخص یا اشخاصی ادعا نموده اند نام اینجا باغبهادران است و اصرار دارند نام فاخر، زیبا، دلنشین، کهن و ایرانی الاصل (باغبادران) را با نامی که اصل و بن آن بیگانه است و ریشه ترکی مغولی دارد تعویض نمایند.

این مدعا برای همگان در پرده ابهام قرار دارد و می گویند:

نمیدانیم این ادعای غیر اصولی بر چه مبنا و با چه دلیل و برهان و چه نوع اسناد و مدارکی ارائه و اظهار شده است؟

این نوع حرکات و نظریه پردازی ها از جمله بلاهایی است که برخی بی اطلاع بر سر فرهنگ ایرانی، خصوصا نام های کهن و تاریخی آورده اند. برای اثبات گفته های فوق، به متنی که در کتاب فرهنگ جامع نام ها و آبادیهای کهن استان اصفهان، به قلم استاد محمد مهریار نوشته شده است مراجعه فرمائید.